İnsansız Deniz Araçları ve Savaşın Değişen Doğası: Modern Dönemde Deniz Operasyonlarının Teknolojik Dönüşümü

Teknolojik gelişmelerin 21. yüzyılda kaydettiği ilerleme modern savaş ortamı ve silahlanma yarışı gibi alanlar üzerinde gözlemlenebilir değişimler yaratmaktadır. Bu süreçte yapay zekâ, makine öğrenimi ve diğer modern teknolojilerin güvenlik sektöründe kullanımının yaygınlaşması bir taraftan askeri silah sistemlerinin kabiliyetini artırırken, diğer taraftan kara, hava ve deniz alanlarındaki operasyonel verimliliği ileri boyuta taşımaktadır. Bu kapsamda, gerek deniz yüzeyinde gerekse altında birçok farklı görev üstlenebilen insansız deniz araçları (İDA) mevcut konjonktürde deniz operasyonlarındaki temel yaklaşım ve paradigmalara yeni bir meydan okuma yaratmaktadır. Bu çalışma, İDA’ların denizlerde yürütülen askeri operasyonlarda nasıl bir değişim yarattığı sorusu üzerine odaklanmış ve İDA’ların denizlerdeki saldırı ve savunma operasyonlarının yanı sıra denizaltı savaşları, istihbarat-keşif-gözetleme (İGK) ve elektronik savaş gibi alanlarda teknoloji merkezli bir değişime neden olduğu argümanını ileri sürmüştür. Bu çerçevede, çalışmada ilk olarak İDA’ların deniz operasyonlarında yarattığı dönüşüm üzerine teorik bir çerçeve ortaya konmuştur. Çalışmanın devamında uluslararası alanda devletler tarafından İDA’lara yönelik gerçekleştirilen yatırımlar incelenmiş ve bu alandaki silahlanma yarışı dinamikleri ele alınmıştır. Nihai olarak, çalışmada iddia edilen argümanın pratikteki yansımalarını ortaya koymak amacıyla Rusya-Ukrayna Savaşı analiz edilmiştir. Burada savaşın ilk aşamalarından itibaren Rusya ve Ukrayna’nın İDA’ları savaş stratejisinde nasıl kullandığı ve bu durumun modern savaşın seyri üzerindeki dönüştürücü etkisi ortaya konmuştur.